German Rumianowski (1898 – 1957)

German Rumianowski urodził się w 1898 roku w Skępem. Miał brata Edwarda, który na Kujawach i Zajeziorzu (gmina Skępe) posiadał ziemię i zajmował się rolnictwem. Rumianowscy mieszkali w Skępem przy ulicy Dobrzyńskiej.

W publikacji „Zakład kształcenia nauczycieli w Wymyślinie 1867 - 1969” Zdzisław Bieńkowski wymienia absolwentów Seminarium Nauczycielskiego z lat 1867 – 1917. Wśród nich jest German Rumianowski, który ukończył ówczesne seminarium w 1917 roku, mając lat 19. W roku 1917 uczniowie zdawali ostatnią rosyjską maturę.

Informacje o G. Rumianowskim jako nauczycielu szkoły podstawowej w Skępem znajdują się w albumie „Rodem ze Skępego” Zyty Wegner, gdzie czytamy, że podjął pracę w Publicznej Szkole Powszechnej w Skępem prawdopodobnie po odzyskaniu niepodległości. Pierwszym kierownikiem tej szkoły, w której lekcje odbywały się po polsku, był Jan Kossakowski - jak podaje autorka publikacji. Na świadectwie ucznia Antoniego Ruszkowskiego z 28 czerwca 1926 roku widnieją czytelne podpisy nauczycieli, między innymi Germana Rumianowskiego. W ówczesnej siedmioklasowej szkole uczył matematyki. Publiczna Szkoła Powszechna w Skępem mieściła się w dwóch budynkach: jeden przy Dobrzyńskiej (obecnie stoi tu remiza OSP), a drugi w budynku gminy w Rynku (obiekt nie istnieje, uległ w 1988 roku częściowemu spaleniu i został rozebrany).

G. Rumianowski był nauczycielem w Powszechnej Szkole Podstawowej w Skępem przez lat 20, jeśli zaczął pracować w 1919 roku, czyli roku utworzenia ówczesnej szkoły. Tak wynika ze zdjęć w albumie Zyty Wegner oraz ze wspomnień Władysława Drzewieckiego. W publikacji „Moje życie Pamiętnik nauczyciela i społecznika” W. Drzewiecki pisze tak: „Z innych nauczycieli z sympatią wspominam: Czesława Jankowskiego, Antoniego Prejsa, Józefa Brzezińskiego, zamordowanych w obozach koncentracyjnych, Germana Rumianowskiego, więźnia obozu koncentracyjnego”.

Gdy wybuchła II wojna światowa, G. Rumianowski liczył 41 lat. Nie znalazłam informacji, kiedy został aresztowany przez Niemców i wywieziony do obozu. Prawdopodobnie było to na początku wojny. Jak podaje Mirosław Krajewski w książce „W cieniu wojny i okupacji” na 17 października 1939 roku niemiecki inspektor szkolny zwołał nauczycieli powiatu lipnowskiego na konferencję do Lipna. Aresztowano mężczyzn i wywieziono do więzienia we Włocławku, a potem skierowano do różnych obozów koncentracyjnych.

Anna Wiśniewska, mieszkanka Skępego opowiedziała, że podczas pobytu w obozie koncentracyjnym w Dachau (Niemcy) German Rumianowski uratował z basenu przeciwpożarowego tonące niemieckie dziecko. Został zwolniony z ciężkich robót. Przeżył obóz i wrócił do Polski, prawdopodobnie w 1945 roku. Podjął pracę jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Skępem. Świadczy o tym zachowane zdjęcie z roku szkolnego 1952/1953. Był nauczycielem w klasach młodszych, uczył także języka rosyjskiego. Był człowiekiem z odpowiednim podejściem do uczniów, serdecznym, szanowanym i lubianym. Myślę, że także bardzo skromnym...

W spisie nauczycieli szkoły ćwiczeń Liceum Pedagogicznego w latach 1945 – 1969 figuruje German Rumianowski, uczący w latach 1948 – 1956.

Żył 59 lat. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Skępem. W tym samym grobie pochowano dwudziestosześcioletniego brata Germana – Stefana Rumianowskiego, żyjącego w latach 1913 – 1939. Na nagrobku wyryto napis: „Kochanemu mężowi i bratu żona i rodzina”. Mieszkał przy Alei 1 Maja w Skępem w drewnianym parterowym domu. Miał dwie córki.

Bożena Ciesielska