odpady
rekultywacja
naukowe3
portal turystyczny

Wydarzenia

Grudzień 2016
P W Ś C P S N
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31

Baza noclegowa

Zofia Ewa Szczęsna urodziła się w 1944 roku w miejscowości Chlebowice w powiecie łowickim. Uczyła się w Liceum Ogólnokształcącym w Głownie, a potem w Studium Nauczycielskim w Zgierzu.

Została nauczycielką przedszkola. Wiersze pisała dla dzieci. Jest na emeryturze, mieszka w Wiosce. Napisała i wydała następujące tomiki poetyckie: "Nieśmy miłość" (1996), "Cyrk przyjechał" (1996), "Uśmiech ludziom" (1997), "Zostanie po mnie" (1997), "W podróży życia" (1998), "Kwiaty serca" (1998), "Kiedy będę duża" (1999), "Na skępską nutę" (1999). Swoje teksty publikowała w prasie krajowej ("Gazeta Kujawska") i zagranicznej ("Nasza Gazeta"). Ma w swoim dorobku wiele utworów poświęconych naszej miejscowości.

Władysław z Gielniowa (właściwie Jan z Gielniowa) żył w latach około 1440 - 1505. Urodził się w Gielniowie pod Przysuchą (Opolszczyzna). Zmarł w Warszawie. W latach 1501 - 1504 był przełożonym klasztoru ojców bernardynów w Wymyślinie, kaznodzieja, bernardyn, poeta (pisał w języku łacińskim i polskim), autor pieśni pasyjnej

pt. "Żołtarz Jezusowy".

Można o nim przeczytać w "Dziejach literatury polskiej" Juliana Krzyżanowskiego następujące słowa: "Produkcja pieśniowa w. XV była bardzo bogata. Kwitnęła ona po klasztorach męskich i kobiecych, zwłaszcza franciszkańskich, z zasady bezimienna, wyjątkowo bowiem tylko spotykamy nazwiska jej twórców, a i te niewiele nam mówią. Do twórców tych należał bernardyn warszawski, Ładysław z Gielniowa, zm. 1505, autor Żołtarza Jezusowego, starannie i pomysłowo ułożonej pieśni pasyjnej".

Przypisuje mu się autorstwo "Godzinek o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny".

Zakonnik pracował nad budową murowanego klasztoru i był założycielem biblioteki klasztornej. Władysław z Gielniowa został patronem Warszawy. Kaplica w miejscowości Łąkie (gmina Skępe) nosi imię Władysława z Gielniowa.

Sławomir Ciesielski urodził się 9 VII 1957 roku w Skępem. Ukończył Liceum Ogólnokształcące imienia Romualda Traugutta w Lipnie i policealne Studium Elektroniczne w Bydgoszczy oraz studia - kierunek fizyka nauczycielska - na UMK w Toruniu. Uczył w Szkole Podstawowej imienia Gustawa Zielińskiego w Skępem i w Gimnazjum imienia Kościeleckich w Skępem. Do 2009 r. był nauczycielem fizyki w Gimnazjum w Skępem.

Mieszka w Skępem.

Debiutował w 1980 roku w piśmie akademickim "Index" w Olsztynie.

Publikował swoje utwory w prasie krajowej ("Gazeta Kujawska", "Głos Nauczycielski", "Inspiracje", "Słowo Powszechne", "Kujawy", "Gazeta Lipnowska", "Kultura", "Włocławskie Wiadomości", "Radostowa", "Sexodrama") i zagranicznej ("Magazyn Wileński") Wilno i ("Dziennik Polski") Londyn. Otrzymał wiele nagród i wyróżnień w literackich konkursach regionalnych i ogólnopolskich (m. in. "O liść konwalii" w prozie i w poezji Toruń 1989, 1992). Zajmuje się także prozą oraz fotografią.

Należał do Nauczycielskiego Klubu Literackiego we Włocławku. Jest przewodniczącym Lipnowskiej Grupy Literackiej działającej przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Lipnie.

Wydał następujące zbiorki poetyckie: "W kolejce do nieba" (NKL Włocławek 1989), "Między chlebem a winem" (NKL Włocławek 1991), "Spacer po tęczy" (MBP Lipno 1991), "Bulwar Filadelfijski" (NKL Włocławek 1993), "Rozmawiam ze światem" (NKL Włocławek 1994), "Perełki" (MGBP Skępe 2008).

Jego teksty są zamieszczone w następujących antologiach: "Tu jest mój dom" (Włocławek 1989), "Ławka rezerwowych" (Warszawa 1990), "Co zostanie ..." (Warszawa), "Strofy z kujawskich ogrodów" (Włocławek 1993), "Twórcy regionu" (NKL Włocławek 1993), "Ci poeci ..." (Dobrzyńsko - Kujawskie Towarzystwo Kulturalne Włocławek 1995), "Twórcy regionu 2" (NKL Włocławek 1996), "Do skutku ..." (Lipno 1997), "Ślady rzeźbione słowami" (NKL Włocławek 1997), "Twórcy regionu 3" (NKL Włocławek 1999), "Trzydzieści i trzy" (Lipnowska Grupa Literacka 1999), "Rozkwita pamięć pomiędzy wierszami" (Toruń 2000), "Twórcy regionu 4" (NKL Włocławek 2001), "Twórcy regionu 6" (Włocławek 2005), "Słowem obecni" (Lipno 2009) i "Deo et Matris" (Bogu i Matce) (Rypin 2011).

5 III 2010 r. w Miejskim Centrum Kulturalnym w Lipnie w klubie "Bakalarka" odbył się wernisaż fotografii Sławomira Ciesielskiego.

Od 2003 r. zasiada w jury konkursu poetyckiego imienia Gustawa Zielińskiego organizowanego przez Miejsko - Gminną Bibliotekę Publiczną w Skępem.

Roman Zasowski urodził się 1 I 1974 roku w Lipnie.

Debiutował w studenckim piśmie "Index" w Olsztynie.

Swoje teksty publikował w "Ojczyźnie Polszczyźnie", "Gazecie Kujawskiej", "Gazecie Lipnowskiej", "Słowie Powszechnym", "Radostowej", "Kurierze Zachodnim".

Jest laureatem kilku literackich konkursów. Wydał zbiorki: "Mucha w piwie" (Staromiejski Dom Kultury Warszawa 1998), "Nożyk do awokado" (Wydawnictwo Polonica Sztokholm 2009), "Haiku" (Wydawnictwo Polonica Sztokholm 2009).

Jego teksty zostały zamieszczone w antologiach: "Do skutku ..." (Lipno 1997), "Trzydzieści i trzy" (Lipnowska Grupa Literacka 1999). Należał do Lipnowskiej Grupy Literackiej.

Mikołaj z Buska

Mikołaj z Buska (brak danych dotyczących lat życia) był bernardynem w Wymyślinie. Biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki (1389 - 1455) obłożył klątwą i uwięził na zamku Lipowiec opata Mikołaja z Buska.

Podobno pozostało po nim w bibliotece klasztornej w Skępem 17 rękopiśmiennych kazań roratnych. Kazania te zostały wygłoszone w Krakowie po śmierci Zygmunta Augusta w roku 1572.

Józef Pielaszewski (1862 - 1916)

Ksiądz Józef Pielaszewski urodził się 26 stycznia 1862 r. w Płocku. Zmarł 7 sierpnia 1916 r. w wieku 54 lat. Grób J. Pielaszewskiego znajduje się w Waniewie.

Święcenia kapłańskie otrzymał w 1884 r. Był proboszczem w Staroźrebach, Sadłowie, Skępem i Ostrołęce. W czasie działań wojennych został zmuszony do opuszczenia Ostrołęki.

W latach 1894 - 1909 był proboszczem (administratorem) parafii skępskiej. Podczas jego działalności miał miejsce jubileusz czterechsetlecia sprowadzenia figurki Matki Boskiej z Poznania. W 1908 r. był jednym z inicjatorów powstania jednostki ogniowej w Skępem.

Jest znany jako autor pieśni "Cudowna Skępska Maryjo Nasza", którą śpiewają pątnicy, przybywający do Skępego na odpust na Siewną (8 września) i którą znają mieszkańcy Skępego. Cały tekst pieśni liczy 20 zwrotek.

Jerzy Pietrkiewicz (1916 - 2007)

Jerzy Pietrkiewicz urodził się 29 IX 1916 roku w Fabiankach pod Włocławkiem. Zmarł 26 X 2007 roku w Londynie. Prochy zostały wmurowane w kościele w Szpetalu Górnym i w klasztorze bernardynów w Skępem.

Był poetą, prozaikiem, publicystą, tłumaczem i badaczem literatury. Od 1939 roku przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Po studiach filologicznych na uniwersytecie w Edynburgu i Londynie został wykładowcą języka polskiego, a potem literatury polskiej.

Autor następujących utworów: "Wiersze o dzieciństwie" (1935), "Prowincja" (1936), "Wiersze i poematy" (1938), "List otwarty do emigracji w Zaduszki" (1940), "Znaki na niebie" (1940), "Pokarm cierpki" (1943), "Pogrzeb Europy" (1946), "Piąty poemat. Modlitwy intelektu" (1950), "Sielanka stołeczna" (1952), "Dwadzieścia lat poezji 1934 - 1954" (1955), "Poematy londyńskie i wiersze przedwojenne" (1965), "Kula magiczna" (1980), "Poezje wybrane" (1986), powieść "Po chłopsku" (1941), zbiór opowiadań "Umarli nie są bezbronni" (1943), powieść "Odosobnienie" (1959), powieść "Sznur z węzłami" (2005).

Autor wiersza "Modlitwa do Matki Boskiej Skępskiej na dzień 8 września" (Londyn 1953), który został umieszczony na marmurowej tablicy na krużgankach klasztoru ojców bernardynów w Skępem. Uroczyste odsłonięcie tablicy miało miejsce 7 września 1989 roku. W spotkaniu udział wziął Jerzy Pietrkiewicz oraz pisarze - Marian Pilot, Wiesław Myśliwski i Jan Twardowski. Muzykę do utworu Jerzego Pietrkiewicza napisał Andrzej Panufnik.

Modlitwa do Matki Boskiej Skępskiej na dzień 8 września

Z jeziora na jezioro, z kępy na kępę

pogańskie Skępe.

Aleś ochrzciła je uśmiechem,

Panno, pochylona nad grzechem.

Na obraz i podobieństwo

czekającego dziewczęcia

wywiodło Cię doczesne dłuto,

iżby nawet z drewnianego poczęcia

wióry cudu padały w pokutę.

Aniele, stróżu mój -

Którego nie znam z twarzy ni z imienia,

Ty zawsze przy mnie stój

na urwistą odległość sumienia.

Jerzy Kowalski urodził się 6 IX 1976 r. w Lipnie. Mieszkał w Józefkowie koło Skępego i w Czernikowie, obecnie w Skępem. Maturę zdał w Liceum Ekonomicznym w Wymyślinie, a następnie ukończył studia magisterskie na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania UMK w Toruniu.

Jest dyrektorem Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Skępem.

Debiutował w 1992 r. w „Gazecie Lipnowskiej”. Należał do Lipnowskiej Grupy Literackiej. Zdobył wiele nagród w konkursach regionalnych i ogólnopolskich m. in. III miejsce w I i III Ogólnopolskim Konkursie Poezji i Prozy imienia Franciszka Becińskiego w Radziejowie (1991 r., 1993 r.) oraz wyróżnienie w 1992 r. W roku 1993 został laureatem II nagrody w Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Edwarda Stachury we Włocławku. Był także laureatem nagrody w Konkursie Poetyckim pod nazwą "Ziemia Dobrzyńska w Poezji" w Lipnie w 1996 r. W roku 2000 zajął I miejsce w Konkursie "Młode Ptaki" we Włocławku. Wiersze jego wykorzystane były także do spektaklu Lipnowskiej Grupy Literackiej pt. "Maski.... czyli żelazka na duszę".

Wiersze J. Kowalskiego drukowane były w prasie regionalnej m. in. "Gazecie Lipnowskiej", "Gazecie Pomorskiej", "Włocławskim Tygodniu", "Nowościach", gazecie "Nasze Skępe” i „Starościaku”. Utwory jego znajdują się w kilku almanachach poetyckich m. in. „Kujawy piórem malowane” (Nauczycielski Klub Literacki), „Twórcy Regionu 2” (NKL), „Twórcy regionu 5” (NKL) oraz „Do skutku” (Lipnowska Grupa Literacka) „Kapliczki i krzyże gminy Skępe” (DIX), „Skępe w rysunku pastelami Stanisława Głowackiego” (DIX).

Wydał trzy indywidualne zbiory poezji: „Studium Myśli” (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Literatów 2000 r.), „Studium Trwania” (LGL 2002 r.) i „Wiersze wybrane” (LGL 2003 r.). Jest współautorem publikacji o Skępem pt. „Skępe w rysunku pastelami Stanisława Głowackiego” oraz „Kapliczki i krzyże gminy Skępe”.

Odbył wiele spotkań autorskich na terenie Kujaw i ziemi dobrzyńskiej m. in. w Czernikowie, w Lipnie, w Dobrzyniu nad Wisłą, we Włocławku, w Lubaniu, w Wielgiem.

Miejscem twórczych poszukiwań poety jest życie ludzkie, człowiek jako jednostka, jego problemy i wewnętrzne rozterki oraz czas, który przemija.

Jest pomysłodawcą i w ramach działań Miejsko - Gminnej Biblioteki Publicznej w Skępem realizatorem corocznego konkursu poetyckiego imienia Gustawa Zielińskiego pod patronatem Marszałka Województwa Kujawsko - Pomorskiego, Starosty Lipnowskiego i Burmistrza Miasta i Gminy Skępe.

Jerzy Kowalski jest publicystą, społecznikiem i regionalistą.

Za społeczne zaangażowanie i pomoc Polskiemu Związkowi Niewidomych otrzymał wyróżnienie w roku 2005. Za pracę na rzecz upowszechniania czytelnictwa i kreowanie wizerunku nowoczesnej biblioteki w roku 2006 otrzymał Nagrodę Marszałka Województwa Kujawsko - Pomorskiego, natomiast w roku 2007 otrzymał jedno z najwyższych odznaczeń Polskiego Związku Niewidomych złotą honorową odznakę PZN.

Jakub Miłkowski

Jakub Miłkowski żył w XIX wieku. Pochodził ze wsi Rudki Tupadłskie koło Dobrzynia nad Wisłą. Odbywał pielgrzymki do sanktuarium maryjnego w Skępem. Zainspirowany cudowną figurką Matki Bożej Skępskiej rozpoczął swą twórczą pracę. Rzeźbił drewniane figurki Skępskiej. Był samoukiem, który zyskał sławę ludowego rzeźbiarza.

Jego działania zauważył dziedzic Gustaw Zieliński i ofiarował mu grunt w pobliżu Skępego we wsi Obóz.

Miejscowa legenda głosi, że Jakub Miłkowski wszedł na ołtarz w klasztorze, by przyjrzeć się lipowej figurce i dotykiem sprawdzić jej cudowność. Rzeźba wydała mu się jak żywa. Figurki Jakuba Miłkowskiego mają charakterystyczny ornament wypukły na płaszczu okrywającym oraz jednakowe rysy twarzy. Najwięcej takich figur wykonali Miłkowscy od połowy XIX wieku do połowy XX wieku. Protoplastą znanego rodu był Jakub Miłkowski. Jego dziełem jest prawdopodobnie rzeźba umieszczona w niszy nad bramą wejściową na dziedziniec odpustowy w klasztorze w Skępem. Stała się ona pierwowzorem dla innych ludowych snycerzy.

Henryk Czarnecki (1925 - 1997)

"Urodziłem się w Lipnie przy ulicy Kościuszki, w pobliżu parku, w dzisiejszym sklepie motoryzacyjnym mniej więcej pomiędzy rowerową dętką a gaźnikiem na lewej półce od dołu. [...] Zaraz potem wyruszyłem na podbój świata i jeszcze dalszych okolic, zatrzymując się tylko na chwilę, dla ukończenia muzycznej edukacji, w łódzkim Konserwatorium i w taki oto sposób stałem się literatem. [...] Wyrzucony kiedyś ze szkoły za nieuctwo, lenistwo i wrodzony wstręt do książki zostałem nauczycielem, a z zemsty za permanentnie otrzymywane dwóje z polskiego - polonistą. [...] I tak oto, naraziwszy się ludziom, Bogu i partii, dobijam powoli do setki, choć tych moich wrodzonych dwadzieścia lat gra mi wciąż niezmiernie w duszy i kark z łysą i siwą czupryną obraca mi się wciąż jeszcze we wszystkich od razu kierunkach, gdy na ulicy mija mnie coś w kolorze blond. [...]".

W tak żartobliwy sposób pisał o sobie Henryk Czarnecki w utworze "A propos" wydrukowanym w "Gazecie Lipnowskiej" nr 5 / 1990.

Henryk Czarnecki urodził się 14 XI 1925 roku w Lipnie w województwie kujawsko - pomorskim. Ukończył filologię polską na Uniwersytecie Łódzkim. Uczęszczał też do konserwatorium. Debiutował w 1949 roku jako prozaik i satyryk. Był autorem słuchowisk radiowych, powieści, widowisk telewizyjnych oraz scenarzystą filmowym. Napisał następujące utwory: "Listy do Pana Popielniczki". Satyry (Czytelnik 1964), "Śmierć krowy". Miniatury literackie (Wydawnictwo Łódzkie 1967), "Człowiek w szufladzie". Powieść (Wydawnictwo Łódzkie 1967), "Godzina deszczu". Opowiadania (Wydawnictwo Łódzkie 1970), "Profesor na drodze". Opowieści (Wydawnictwo Łódzkie 1971), "Kartka na ekspress". Powieść (Wydawnictwo Łódzkie 1972), "Powroty". Powieść (Wydawnictwo Łódzkie 1986), "Daleko od szosy". Powieść (Res Polona 1992), "Po drugiej stronie czasu" (Wydawnictwo 86 Press 1994).

Na podstawie powieści "Daleko od szosy" powstał serial pod tym samym tytułem.

Skępe i okolice uwiecznił w powieści "Powroty", w której można znaleźć między innymi następujące fragmenty: " - A tutaj był zajazd. Taki, wiesz, staropolski. Rzeźbione drewniane kolumny, podcienia. Tu wymieniano konie pocztowe ..."; "Liceum pedagogiczne. - Pokazuje stary budynek. - A jeszcze dawniej seminarium nauczycielskie. Chyba najstarsze w Polsce. Tysiąc osiemset sześćdziesiąt i siedem. Kawał historii. Za caratu orkiestra szkolna, o tu zaraz, w Borku, odegrała publicznie hymn polski. W ludzi jakby piorun strzelił: klękali, płakali, gdy nagle wpadła kozacka sotnia. Dyrygentowi groziło zesłanie na Sybir i, wyobraź sobie, wykpił się: kiedyś rosyjski inspektor sprowadził z Moskwy album z nutami, a Marsz gwardii cesarskiego pułku ułanów był niemal kopią naszego hymnu. To się nazywa przypadek, co? ..."; "Zobacz, jak tutaj ładnie. Trzcina, żaglówki. Nie masz pojęcia, jak tutaj słońce zachodzi. W jeziorze. Plusk i już go nie ma."; "Po drugiej stronie jeziora domki campingowe, ktoś kajakiem wypływa z przystani, rybacy wiozą sieci na łodziach, perkoz wynurza się z wody, daleko gdzieś słychać gitarę ... Jeszcze ciszej jest w krużgankach klasztoru, na starych obrazach, w pustych konfesjonałach. Tu też słońce świeci spokojnie, nie narzuca się upalną natarczywością, powoli przesuwa się po murach."

W szkolnej kronice kółka polonistycznego odnalazłam kartkę z następującą dedykacją skreśloną ręką pisarza: "Czytelnikom moim miłym - ziomkom znad skępskiego jeziora - Henryk Czarnecki sierpień 1990". Henryk Czarnecki wakacje spędzał nad skępskimi jeziorami, trwale wpisując się w pejzaż naszej okolicy. Bywał w naszym domu, a śladem jego bytności są dedykacje, które umieścił w swych książkach.

Zmarł 3 XII 1997 roku w Łodzi.

Gustaw Zieliński (1809 - 1881)

026Gustaw Zieliński urodził się 1 I 1809 w Markowicach na Kujawach. Zmarł 23 XI 1881 w Skępem. Jako student Uniwersytetu Warszawskiego brał udział w powstaniu listopadowym. Aby uchronić dwudziestotrzyletniego młodzieńca przed wcieleniem do armii carskiej, stryj Józef podarował mu majątek Kierz (gmina Skępe). Tu Gustaw Zieliński uzupełniał swe zainteresowania literackie, które ujawniły się w szkole średniej. Z tego okresu pochodzą pierwsze wiersze: "Do Boga", "Do przyjaciół", "Do młodego poety", "Tulipan i fiołek".

Za pomoc zbiegłym emisariuszom został osadzony w cytadeli warszawskiej i Ludwisarni. W 1834 roku skazano go na osiedlenie w zachodniej Syberii. Przebywając w więzieniu napisał dwa wiersze: "Odjazd" i "Widok na Powązki".

Przybył do Tobolska. Zaprzyjaźnił się z pamiętnikarzem Konstantym Wolickim i Onufrym Pietraszkiewiczem. Napisał poemat "Samobójca" utrzymany w konwencji bajronowskich wzorców. Po przeniesieniu do miasteczka Iszym - właściwego miejsca zesłania - korzystał z bogatej biblioteki Adolfa Januszkiewicza. Czytał i pisał. W wolnych chwilach wędrował przez stepy. Na zesłaniu powstał poemat romantyczny "Kirgiz", który został wydany w 1842 roku. Utwór doczekał się wielu wydań, a autorowi przyniósł sławę piewcy wolności. "Kirgiz" w opinii historyczno - literackiej uchodzi za ostatni z romantycznych poematów. Jest utworem cenionym przez Kazachów, dawniej nazywanych Kirgizami. Syberyjską przyrodę uczynił tematem poematu opisowego "Stepy". Na zesłaniu powstał też poemat "Jan z Kępy" oraz utwory: "Giermek", "Koń Beduina", "Antar", "Zbigniew". Do siostry Eufrozyny Górskiej pisał listy oraz prowadził dzienniki. Zajmował się także pracą przekładową (przełożył strofy poematu "Mnich" Iwana Kozłowa).

Po powrocie do kraju (1842 r.) zajął się majątkiem ziemskim odziedziczonym po stryju Józefie Zielińskim. Gustaw Zieliński zajmował się historią ziemi dobrzyńskiej oraz historią rodu Świnków. Gromadził materiały historyczne i etnograficzne na ten temat. W ówczesnej prasie publikował swoje artykuły. Próbował sił w prozie ("Panna włościanka", "Kwiaty", "Manuela"). W 1850 roku powstał utwór "Powrót wiosny". Muzykę do słów skomponował Stanisław Moniuszko. Jednym z ostatnich utworów poetyckich są "Wisienki".

Więcej o Gustawie Zielińskim dowiesz się w części historycznej poświęconej postaciom Skępego.

Ewa Szelburg - Zarembina (1899 - 1986)

Ewa Szelburg - Zarembina mieszkała w Wymyślinie w latach 1925/1926. Jej ówczesny mąż Jerzy Zbigniew Ostrowski był dyrektorem Seminarium Nauczycielskiego w Wymyślinie. Pisarka współorganizowała przedstawienia szkolne w seminarium nauczycielskim i pisała. Zamieszkiwali skrzydło klasztornego gmachu ojców bernardynów. Tu na drewnianej werandzie powstał zbiór opowiadań pt. "Najmilsi" (wydany w 1928 r.). Pisarka podarowała jeden z egzemplarzy bibliotece szkolnej Liceum Pedagogicznego w Wymyślinie. Stosowna dedykacja brzmi: "Do Biblioteki Liceum Pedagogicznego niech wrócą te opowieści o dzieciach i zwierzętach ponieważ właśnie w Wymyślinie na starej werandzie zostały przeze mnie napisane dla wszystkich w Polsce dzieci, Ewa Szelburg Zarembina Wymyślin 1926 - 1957 w czerwcu".

Ewa Szelburg - Zarembina była autorką opowiadań, baśni, wierszy i utworów scenicznych dla dzieci ("Rzemieślniczek wędrowniczek", "Baśnie", "Kije samobije", "O warszawskiej Syrenie", "Idzie niebo ciemną nocą", "Przez różową szybkę", "Wesołe historie") i dorosłych ("Rzeka kłamstwa", "Wędrówka Joanny") oraz inicjatorką budowy Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.

Antoni Tężycki

Antoni Tężycki urodził się 31 maja 1911 roku w Skępem. Zmarł w Skępem. Początkowo uczył się w rodzinnej miejscowości, potem w Seminarium Nauczycielskim w Wymyślinie. Zdał maturę w 1932 r. W latach 1933 - 1934 odbył służbę wojskową ucząc się w Szkole Podchorążych Rezerwy w Brodnicy. Szkoła Podchorążych Rezerwy kształciła kandydatów na oficerów rezerwy. Do służby - trwającej jeden rok - powoływano absolwentów szkół średnich lub studiów wyższych. Żołnierze posługiwali się tytułem szeregowego z cenzusem. Ich szkolenie kończyło się egzaminem. Absolwent otrzymywał stopień kaprala i tytuł podchorążego. Drugim okresem służby była praktyka dowódcza w jednostce wojskowej. Po jej zakończeniu oficerów zwalniano do rezerwy. Taką szkołę przed II wojną ukończyło wielu absolwentów ówczesnego Seminarium Nauczycielskiego w Wymyślinie.

W latach 1935 - 1939 był nauczycielem jednoklasowej szkoły powszechnej w powiecie płockim w miejscowości Zdziar Wielki.

Zaangażował się w ruch oporu w czasie II wojny światowej. Po wyzwoleniu zajął się organizacją Szkoły Podstawowej w Skępem. Został kierownikiem Szkoły Podstawowej w Tłuchowie, a następnie przez szereg lat (1948 - 1972) pracował w Szkole Podstawowej w Fabiankach.

Swój czas poświęcał malowaniu. Malował realistyczne pejzaże, martwą naturę, portrety patronów szkół, sceny batalistyczne i rodzajowe. Od 1970 roku należał do Stowarzyszenia Artystów Nieprofesjonalnych we Włocławku. Brał udział w plenerach malarskich. Wielokrotnie prezentował swoje obrazy na wystawach indywidualnych i zbiorowych. Społecznik.

 

Opracowanie nadesłane

Kultura obejmuje całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości wytworzonego, gromadzonego, utrwalanego w ciągu jej dziejów i stale wzbogacanego pracą społeczeństw i nowymi dziełami twórców, a także przekazywanego z pokolenia na pokolenie. Na dorobek duchowy składają się osiągnięcia w nauce i sztuce, w moralności i obyczajach oraz w organizowaniu form współżycia społecznego. Kultura materialna to dobra materialne oraz środki i umiejętności techniczne społeczeństwa w danym okresie historycznym. Dzieła kultury materialnej są działaniami wymierzonymi w przyszłość. Wszystkie wytwory, które powstały dzięki pracy człowieka, składają się na naszą kulturę i świadczą o ciągłości pokoleniowej. Od początku istnienia człowiek był istotą kulturotwórczą. W swej działalności zawsze wykazywał aktywny charakter, poszukiwał, tworzył, dysponował siłą i energią nawet ponad poziom tego, co mu do życia było potrzebne. Niemal od urodzenia aż do śmierci w mniejszym lub większym stopniu działa lub pracuje twórczo w rozmaitych dziedzinach życia. W działaniu kryją się źródła ludzkiej kultury. Dziedziczymy kulturę, tworzymy ją i pomnażamy. Jest tak jak przyroda naszym naturalnym środowiskiem. Gospodarka, zajęcia pozarolnicze, mieszkanie, pożywienie, układy rodzinne, zwyczaje doroczne, obrzędowość, magia, wiedza tradycyjna, twórczość artystyczna są podstawowymi działami kultury. Zagadnienia z zakresu kultury materialnej, społecznej i duchowej są ze sobą nierozerwalnie powiązane i wszystkie jednakowo ważne, gdyż składają się na całokształt działalności człowieka. Dzięki wysiłkowi w sferze pracy i techniki człowiek urządza się w środowisku, przekształca je i buduje. Wszelkie działania, a szczególnie działalność kulturalna potwierdzają, że człowiek jest istotą tworzącą. Twórczość artystyczna jest jednym z ważnych czynników kształtowania świadomości społecznej. Tradycje artystyczne w naszej miejscowości sięgają czasów Władysława z Gielniowa. Począwszy od niego a skończywszy na współczesnych twórcach należy zauważyć, że są ściśle związani ze swoją "małą ojczyzną". Tu żyją, mieszkają, pracują i działają podejmując różnorodną tematykę w swych utworach, malując i rzeźbiąc lub wykazując się w innych dziedzinach. Należą do ludzi tworzących życie kulturalne na ziemi dobrzyńskiej.

 

Opracowanie działu: Bożena Ciesielska

Teresa Zyta Wegner – z domu Nadrowska – urodzona 12 VI 1943 roku w Skępem. Absolwentka Liceum Pedagogicznego w Wymyślinie i Studium Nauczycielskiego w Bydgoszczy. Po trzech latach pracy w Szkole Podstawowej w Toruniu powraca do rodzinnej miejscowości. Podejmuje pracę w Szkole Podstawowej w Skępem jako nauczycielka zajęć praktyczno-technicznych i wychowania plastycznego, a następnie w Zespole Szkół Rolniczych w Wymyślinie, gdzie uczy gospodarstwa domowego. W 1965 roku zawarła związek małżeński z Bernardem Wegnerem. Jest matką Piotra i Anny oraz babcią Majeczki.

Z miłości do Skępego w 1969 roku odtworzyła i wykonała tradycyjny strój skępianki z końca XIX wieku (obecnie w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Toruniu). Jest autorką scenariusza „Wesela skępskiego”, który został prezentowany w 1973 roku przez młodzież Szkół Rolniczych z Wymyślina podczas Święta Młodości w Kruszwicy. Po przejściu na emeryturę poświęciła się zbieraniu materiałów dotyczących życia społecznego i zawodowego mieszkańców Skępego w okresie międzywojennym, ze szczególnym uwzględnieniem przedwojennego rzemiosła. Tematyce tej poświęciła album „Nasze Skępe”, w którym zamieściła przez 30 lat zbierane oryginalne zdjęcia. Pracę tę bezpłatnie przekazała miejscowemu Urzędowi Miasta i Gminy. W 1983 roku (również bezpłatnie) własnoręcznie przeszyła na nowy materiał zniszczony sztandar OSP w Skępem z 1908 roku. Sporządziła unikalny spis przedwojennych rzemieślników oraz wykonała ekspozycję (najstarsze dyplomy i zdjęcia rzemieślników z okresu międzywojennego). Ekspozycja obecnie znajduje się w sali konferencyjnej Urzędu.

W 2007 roku napisała i wydała album „Rodem ze Skępego” ukazujący mieszkańców miasta od 1896 do 1957 roku. Praca zawiera 600 unikatowych zdjęć i dokumentów dawnego Skępego. Książka ma duży, nietypowy format, twardą, kolorową okładkę, a opisy i zdjęcia Zakładu Kształcenia Nauczycieli w Wymyślinie zostały wzbogacone fragmentami kronik seminarzystów z lat międzywojennych.

Książkę można kupić w Skępem przy ulicy Sierpeckiej 3 lub zamówić telefonicznie / za zaliczeniem pocztowym – bez opłaty za przesyłkę.

Z inicjatywy Zyty Wegner w 2009 roku powstały w Borku trzy tablice (o wym. 3 x 2 m) przedstawiające katakumby zniszczone przez Niemców w 1941 roku. Jedna z nich zawiera informacje o nieistniejącym w tym miejscu cmentarzu. Zyta Wegner autorka albumu „Rodem ze Skępego” nieodpłatnie sporządziła szkic neogotyckiej bramy wjazdowej do katakumb.

Owocem całorocznej pracy 2011 r. Zyty Wegner są naszkicowane ze starych zniszczonych, nieczytelnych zdjęć osiem nieistniejących w Skępem zabytków.

Są to:

1. Z początku XIX wieku neogotycka brama wjazdowa do Borku (zdjęcie zachowane na zbiorowej fotografii absolwentów Seminarium Nauczycielskiego w Wymyślinie z 1901 roku).

2. Dom pod strzechą z końca XVII wieku z ulicy Kościelnej 10.

3. Dom pod strzechą z XIX wieku rolników z Zajeziorza.

4. Dom pod strzechą z XIX wieku rolników z Moczadeł.

5. Rynek skępski z I połowy XIX wieku i figura Matki Boskiej Niepokalanej na 15-metrowej kolumnie.

6. Dawna karczma miejska na rynku z początku XIX wieku.

7. Pałac dziedzica Gustawa Zielińskiego z okresu międzywojennego.

8. Kierz – mały majątek Gustawa Zielińskiego.

23 czerwca 2010 roku za wybitne osiągnięcia w popularyzacji i odkrywaniu dziejów Skępego Zyta Wegner otrzymała tytuł „Zasłużona dla Miasta i Gminy Skępe”.

 

008

 

009

 

Opracowanie: Zyta Wegner

bip2
krd2
kpfp
ankieta
rocked2
epuap
przedszkolak

krew

sep
geoportal
ceidg
e mapa